Monety próbne na wystawie w NBP

Numizmatyka skupia się na monetach pochodzących z rozmaitych okresów historycznych. Przyjmuje się, że drogocenność monety zależy w dużej mierze od jej wieku, ilości i stanu.
Narodowy Bank Polski zorganizował wystawę pod wielce istotnym tytułem: „Polskie monety kruszcowe od X wieku ze zbiorów Narodowego Banku Polskiego”. Można ją obecnie podziwiać w Gabinecie Numizmatycznym, gdzie wystawiono 1000 monet z 250 tys., które posiada NBP w swoich zbiorach. Mimo tego, nawet w ramach tej ekspozycji, można podziwiać zadziwiające eksponaty. Jednymi z nich są monety próbne, które powstawały z czasie II Rzeczpospolitej. Były to oryginalne i nietypowe kompozycje, których projektowaniem zajmowali się najwybitniejsi ówcześni artyści. Przykładem takiej monety jest wybite w srebrze 100 zł, na którym widnieje popiersie Mikołaja Kopernika. Zostało ono wykonane przez Stanisława Szukalskiego, wybitnego artystę z tamtego okresu.
Już na pierwszy rzut oka widać, że tego typu monety próbne były raczej niewielkimi dziełami sztuki niż realnym i często wykorzystywanym środkiem płatniczym. Elementy, które umieszczało się zwykle w widocznym miejscu, w tym przypadku były przesuwane na otok, a środek zajmowały podobizny najsławniejszych Polaków oraz elementy patriotyczne. Przykładowo, w przypadku monety Szukalskiego mamy do czynienia z orłem, który nie tylko znajduje się w herbie Polski, ale który przywodzi też na myśl sztukę Indian zamieszkujących Amerykę Południową. Podobnych odwołań i dowolnego traktowania dotychczasowych „świętości” na polskich monetach jest zresztą znacznie więcej. Z tego też względu wystawa w Narodowym Banku Polskim jest obowiązkowa dla każdego numizmatyka.